آشنایی با علل و علائم تومور نخاعی - وبلاگ ورساچه

به گزارش وبلاگ ورساچه، تومور های نخاعی تومور هایی هستند که در ناحیه نخاع و ستون فقرات تشکیل می شوند و انواع و ذلایل زیادی دارند. یکی از راه های درمانی این بیماری جراحی تومور های نخاع است که به وسیله پزشکان تجویز میشود. در این مقاله بیشتر در رابطه با این بیماری شرح داده شده است.

تومور نخاع

توده هایی که بر روی استخوان ها ، رباط های ستون فقرات ، نخاع و ریشه های عصبی رشد می نماید تومورهای نخاعی گفته می شود.

تومورهای نخاعی می توانند هم غیرسرطانی و هم سرطانی باشد.

البته باید بگوییم که در موارد کمتری تفاق می افتد که منشا بروز سرطان های بدخیم خود ستون فقرات باشد، معمولا این نوع تومورها از سایر بخش های بدن به ستون فقرات توسعه می یابد.

تمامی تومورها یا توده های نخاعی می تواند منجر به درد ، مسائل عصبی و در برخی از مواقع باعث فلجی فرد می شود، همچنین چه این توده سرطانی باشد چه نباشد می تواند جان بیمار را تهدید کند و باعث معلولیت دائمی او شود به همین علت توصیه می شود که با مشاهده علائم این بیماری سریعا به متخصص جراح مغز و اعصاب و ستون فقرات مراجعه کنید.1

انواع تومور نخاع

تومورهای نخاعی دارای سه نوع می باشد که باعث درد کمر بیمار می شود که عبارتند از :

تورموهای استخوانی

این نوع تومور در ستون مهره های ایجاد شده و منشا آن می تواند در قسمت استخوان یا دیسک های ستون فقرات باشد، از شایع ترین تومورهای بدخیم استخوان می توان به استئوژنیک سارکوم اشاره نمود. همچنین قابل ذکر است این نوع سرطان بسیار نادر می باشد.

تومورهای متاستاتیک

باید بگوییم اغلب تومورهای نخاعی از سرطان های ایجاد شده در سایر بافت های بدن به ستون فقرات توسعه می یابد، در بانوان توسعه این نوع سرطان معمولا به علت سرطان سینه یا ریه می شود و در مردان نیز به علت سرطان ها پروستات یا ریه ایجاد می شود.

تومورهای اینترادورال و خارج نخاعی

تومورهای داخل دورا در درون کانال نخاعی و خارج از اعصاب رشد می نماید، از ویژگی های این تومور می توان به خوش خیم بودن و سرعت رشد کم آن اشاره نمود.

این نوع تومور نخاع از انواع ذیل می باشد:

مننژیوما، در پرده های اطراف نخاع تشکیل شده و خوش خیم می باشد، اما می توانند جزء تومورهای بدخیم نیز باشند، این نوع تومور بیشتر در بانوان میان سال و سالخورده رایج است.

تومورهای غلاف عصبی که از ریشه های عصبی بیرون آمده از نخاع منشا می گیرد، این نوع تومورها خوش خیم بوده و سرعت رشدشان کم است.

تومورهای داخل نخاعی

این نوع تومورها معمولا خوش خیم بوده و در اغلب موارد در ستون فقرات گردنی ایجاد می شود، این نوع تومور از داخل هر یک از عصب ها رشد نموده و منشاء آن سلول هایی است که پشتیبانی فیزیکی و حائلی برای سیستم عصبی فراهم می نمایند.1

علائم تومور نخاعی

علائم و نشانه های تومور نخاعی، به خصوص با رشد تومور، می تواند متفاوت باشد. ممکن است تومور نخاع یا ریشه های عصبی، عروق یا استخوان های ستون فقرات را تحت الشعاع قرار دهد. علائم و نشانه های آن عبارتند از:

درد در ناحیه تومور به علت رشد تومور

کمردرد که اغلب به قسمت های دیگر بدن می زند

احساس حساسیت کم تر به درد، سرما و گرما

از دست دادن اختیار مثانه

مشکل در راه رفتن، گاهی منجر به افتادن می شود

کمردرد که هنگام شب تشدید می شود

از دست دادن حس یا ضعیف شدن عضلات، به خصوص عضلات دست یا پا

تضعیف عضلات در قسمت های مختلف بدن که می تواند خفیف یا شدید باشد

کمردرد از جمله علائم زودهنگام و شایع تومور فقرات است. همچنین ممکن است درد از کمر به لگن، پاها و دست برسد و به-مرور زمان، حتی با درمان، تشدید شود.

مقدار پیشرفت تومورهای فقرات بسته به نوع تومور فرق دارد.2

علل به وجود آمدن تومور نخاعیعلت بروز بیشتر تومورهای فقرات مشخص نمی باشد. متخصصان با تحقیقاتی که داشته اند بر این نظرند که ژن معیوب در این موضوع دخیل می باشد اما معمولا مشخص نیست نارسایی ژنتیکی ارثی هست یا به مرور زمان ایجاد می شود. ممکن است تومور در اثر عامل محیطی، مثل قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی،اتفاق افتد.

با این حال، در برخی از موارد، تومورهای نخاع به علت سندرم های شناخته شده ارثی مانند نوروفیبروماتوز 2 و بیماری von Hippel-Lindau تشکیل می شود.تقسیم سریع سلول های سرطانی در اعصاب، استخوان ها یا غضروف های ستون فقرات، قرار گرفتن در معرض تشعشعات و مواد شیمیایی،وراثت از جمله دلایلی است که می تواند به این بیماری مربوط شود.3

تشخیص تومور نخاعی

گاهی ممکن است تومور فقرات نادیده گرفته شود چون شایع نیست و علائم آن به بیماری های شایع تر شباهت دارد. به همین علت، بسیار مهم است که پزشک کاملا به سابقه پزشکی شما واقف باشد و معاینات فیزیکی و عصب شناختی را کاملا انجام دهد.

اگر دکتر متخصص مغز و اعصاب به تومور فقرات مشکوک شود، برای تایید تشخیص و مشخص محل تومور از آزمایشات زیر یاری می گیرد:

ام آر آی

در این روش از میدان مغناطیسی قوی و امواج رادیویی برای تهیه تصاویر دقیق از ستون فقرات، نخاع و اعصاب استفاده می شود. معمولا استفاده از ام آرآی برای تشخیص تومور نخاعی و بافت های اطراف ارجحیت دارد. هنگام تست، رنگ مخصوصی به رگ دست یا ساعد تزریق می شود تا بافت و ساختار خاص مشخص شود.

ممکن است برخی از افراد داخل دستگاه دچار ترس از فضای بسته شوند یا صدای بلند آن اذیتشان کند. اما معمولا به شما گوش بند داده می شود تا سروصدا کم تر شود و برخی اسکنرها تلویزیون یا هدفون دارند. اگر اضطرابتان بالاست، درخواست آرام بخش کنید تا آرام شوید. در برخی موارد خاص، ضروری است بیهوشی عمومی انجام شود.

سی تی اسکن

در این تست از پرتو باریک برای تهیه تصاویر دقیق از ستون فقرات استفاده می شود. گاهی رنگ کنتراست هم تزریق می شود تا بهتر بتوان تغییرات غیرعادی کانال نخاع یا نخاع را مشاهده کرد. به ندرت پیش می آید که برای تشخیص تومور فقرات از سی تی اسکن استفاده شود.

بافت برداری

تنها راه برای مشخص نوع دقیق تومور فقرات این است که نمونه کوچکی از بافت آن را زیر میکروسکوپ مشاهده کنیم. نتایج بافت برداری به مشخص روش درمان یاری می نماید.2

تدابیر درمانی

همزمان با تقسیم سلول های تومور و بزرگ شدن آن، بسته به ناحیه تشکیل تومور در کانال نخاعی، با اعمال فشار بر روی نخاع و اعصاب محیطی منشا گرفته از آن رفته رفته حس اندام های زیر محل درگیری تومور مختل شده و در مواردی باعث از بین رفتن ارتباط اعصاب محیطی کنترل نماینده مثانه و بی اختیاری ادرار می شوند.

درمان دارویی

درمان های دارویی معمولا بعد یا حین اعمال جراحی جهت کاهش عوارض ثانویه احتمالی، مانند التهابی که ممکن است در پی شیمی درمانی یا پرتو درمانی بروز کند، تجویز می شوند. همچنین تومورها به خودی خود با رشد در اطراف نخاع می توانند منجر به التهاب نیز بشوند. بنابر صلاح دید پزشک و دوز مشخص شده به وسیله وی می توان از کورتیکواستروئید ها و یا انواعی از داروهای ضدالتهاب جهت کاهش علائم و تسکین درد بیمار استفاده کرد.

گفتنی است در این گونه بیماران دوره مصرف این دارو ها نباید طولانی باشد تا از عوارض جانبی مخرب کورتون ها مثل ضعف عضلات، پوکی استخوان ها، افزایش قند خون، سرکوب ایمنی و ریسک ابتلا به عفونت های ثانویه کاسته شود.

جراحی

پس از انجام معاینات و چکاپ های پزشکی، می تواند به 2 شیوه جراحی بسته یا باز صورت گیرد.

جراحی بسته

در این روش بدون ایجاد زخم در ناحیه و بیهوشی عمومی، پزشک متخصص با بکار گیری ابزار خاص، رگ های خونی تغذیه نماینده تومور را مسدود می نماید تا حین جراحی خونریزی آن کنترل شده و با بلوک منبع تغذیه ای تومور از رشد و تکثیر هر چه بیشتر آن ممانعت به عمل آوریم. این فرایند که آمبولیزاسیون نام دارد، اغلب قبل از عمل جراحی اصلی اجرا شده تا امکان دسترسی به تومور و خارج کردن بافت های از کار افتاده آن به سهولت انجام پذیرد.

جراحی باز

تومورهایی که در داخل ساختار مهره های ستون فقرات رشد می نمایند یا در اثر متاستاز سرطان از سایر اندام ها به مهره ها توسعه یافته اند، با اعمال فشار به مهره های درگیر ممکن است باعث شکستگی استخوان یا فشار آمدن به آنها شوند.

در روش کیفوپلاستی (Kyphoplasty) و ورتبروپلاستی (Vertebroplasty)، با تزریق سیمان استخوانی در ناحیه شکسته یا تغییر شکل یافته، شکل استخوان را تا حدودی به ساختار اولیه اش نزدیک نموده و آنرا بهبود می بخشند در نتیجه با برداشته شدن فشار از روی اعصاب، درد و اختلالات حسی عصبی بیمار تا حدودی رفع خواهند شد.

نوع دیگری از جراحی باز تومورهای نخاعی که با هدف عمده تسکین درد بیمار و پاکسازی محل از بقایای تومور انجام می شود به دکمپرشن (Decompression) معروف است. در این روش با توجه به نوع و وسعت تومور، اقدام به برداشتن یا برش قسمتی از آن می نمایند تا از فشار اعمال شده به نخاع و اعصاب خروجی از آن کاسته و درد و سایر علائم بیمار را تخفیف دهیم.

پرتودرمانی

از این روش برای از بین بردن قسمت های به جای مانده تومور بعد از جراحی، درمان تومورهایی که قابل جراحی نیست یا درمان تومورهایی که انجام جراحی برای از بین بردن آن بسیار خطرناک است استفاده می-شود. برای تسکین برخی عوارض پرتودرمانی مانند تهوع و استفراغ از دارو یاری گرفته می شود.

گاهی ضروری است دوره پرتودرمانی طوری تنظیم شود تا مقدار بافت های سالمی که آسیب می بیند به حداقل برسد و درمان موثرتر واقع شود. ممکن است فقط دوز پرتودرمانی تغییر داده شود یا از روش های حرفه ای مانند پرتودرمانی هم شکل 3 بعدی استفاده شود.3

پینوشتها

1.www.drrouzbehshams.ir

2.www.darmankade.com

3.www.smhcharity.org

منبع: راسخون